Omdat de koning niet bereid was terug te komen op zijn weigering om het regeringsstandpunt uit te dragen, trad de ministerraad af. Toen Willem III in Amsterdam een anti-rooms-katholieke petitie kreeg aangeboden hield hij een gloedvolle rede, die de hoogopgelopen gemoederen overigens ook onmiddellijk deed bedaren. In april dat jaar vond alsnog een feestelijke inhuldiging van koning-betnl.nl het bruidspaar plaats. Tweede keus was een dochter van de verdreven koning George V van Hannover, maar die weigerde. Een huwelijk met een Nederlandse gravin bleef voor hem evenwel uitgesloten. Van zijn enige overgebleven broer Alexander viel namelijk evenmin een huwelijk te verwachten.
Na het overlijden van zijn vader volgde hij hem op als koning der Nederlanden. Na de troonsafstand van zijn grootvader koning Willem I in 1840 werd hij de prins van Oranje. De graaf en gravinnen Claus-Casimir, Eloise en Leonore van Oranje-Nassau van Amsberg (kinderen van prins Constantijn en prinses Laurentien) zijn wel erfopvolgers, maar geen lid van het Koninklijk Huis, aangezien ze een verwantschap in de derde graad hebben met de koning. Leden van het Koninklijk Huis zijn zij die krachtens de Grondwet de koning kunnen opvolgen en aan hem verwant zijn in de eerste of tweede graad van bloedverwantschap, alsmede het staatshoofd dat afstand van het koningschap heeft gedaan.
Bij verlies van lidmaatschap van het Koninklijk Huis verliest men het recht op een koninklijke toelage alsmede de titels Prins der Nederlanden en/of Prins van Oranje-Nassau. De overige leden van het Koninklijk Huis hebben alleen recht op vergoedingen voor gemaakte kosten wegens hun koninklijke verplichtingen. Zo krijgen het hoofd van het Koninklijk Huis (de koningin), de eerste in de lijn van opvolging (de prinses van Oranje) vanaf de 18-jarige leeftijd, en de voormalige koning een uitkering als inkomen en vergoeding van niet-declarabele kosten. Het Koninklijk Huis is in het Koninkrijk der Nederlanden dat deel van de koninklijke familie dat gerechtigd is tot de troon én onder de ministeriële verantwoordelijkheid valt. In de grondwet is ook opgenomen dat de koning wordt ingehuldigd. De Kroon is opgedragen aan de nakomelingen van koning Willem I, prins van Oranje-Nassau.
Willem en Alexander, die beiden gepassioneerde jagers waren, wijdden zich vol enthousiasme aan de valkenjacht en de paardenrennen die in de jaren 1840 een bloeitijd doormaakten. Willem en Alexander, die een hechte band hadden, deelden de worsteling met een gebrek aan nuttige bezigheden. Tegelijkertijd met zijn ontslag werd de functie door zijn vader opgeheven. De precieze reden is onduidelijk, maar wellicht omdat Willem vond dat hij er geen juiste invulling aan kon geven.
In een videoboodschap, uitgezonden op 21 oktober 2020, sprak de koning in een persoonlijke boodschap het Nederlandse volk toe. De vrijdag daarna vloog het koningspaar desondanks met hun drie kinderen met het regeringsvliegtuig naar hun eigen vakantiehuis in Griekenland. Op 16 maart 2020, de dag van de aankondiging van de zogenaamde ‘intelligente lockdown’ in Nederland, zond het koningspaar een mededeling uit om steun te betuigen aan onder andere patiënten en het zorgpersoneel.
De overeenkomst werd door enkele getuigen medeondertekend en voor de buitenwereld verborgen gehouden. Bij officiële gelegenheden moesten Willem en Sophie de schijn ophouden en zich als een echtpaar blijven gedragen. Beiden zouden zich verder onthouden van ‘beschuldigingen of toespelingen, waardoor de eer of de waardigheid Hunner Personen kunnen worden gekrenkt’. De jongste zoon, die op dat moment vier jaar oud was, werd tot zijn negende jaar onder het gezag van zijn moeder geplaatst. Tevens werd de belofte vastgelegd dat als Willem zou aftreden als vorst, overgegaan zou worden tot een formele echtscheiding.
Willem Alexander Paul Frederik Lodewijk (Brussel, 19 februari 1817 – Apeldoorn, 23 november 1890), Prins van Oranje-Nassau, was koning der Nederlanden en groothertog van Luxemburg van 17 maart 1849 tot zijn dood in 1890. Na de abdicatie van koningin Beatrix en aanvang van het koningschap door koning Willem-Alexander hebben prins Maurits en prins Bernhard hun recht op erfopvolging verloren omdat de grondwet hiervoor een bloedverwantschap met de koning in maximaal de derde graad vereist; daarmee maken ze ook geen deel meer uit van het Koninklijk Huis. In de Wet lidmaatschap koninklijk huis is vastgelegd wie lid zijn van het Koninklijk Huis.De koning(in) der Nederlanden (het staatshoofd) staat aan het hoofd van het Koninklijk Huis. De titel Prins van Oranje is met de abdicatie van koningin Beatrix doorgegeven aan prinses Catharina-Amalia.
Wanneer de lucifer brandde talmde de koning zo lang dat de lakei, om brandblaren te voorkomen, de lucifer moest doven. Zo liet hij lakeien een lucifer afsteken om de koninklijke sigaar aan te steken. Toen hij voor dit vergrijp voor de rechtbank gedaagd werd, beriep hij zich op zijn onschendbaarheid als koning. Hij maakte er tevens een gewoonte van in adamskostuum in het meer te zwemmen, waarbij hij aan wal eveneens door de bootpassagiers naakt gadeslagen kon worden. De koning werd er bij herhaling op zijn balkon waargenomen in een opengevallen ruiterjas, zonder daaronder kleding te dragen, dit in het zicht van de passagiers op de stoomboten. De Pruisische troepen werden dan ook teruggetrokken uit de vesting en de burcht van Luxemburg werd afgebroken.
Daarnaast specialiseerde hij zich in het waterbeheer, een onderwerp dat zijn vader hem aan de hand deed. Na zijn stage bij de luchtmacht hield de prins zich aanvankelijk bezig met de rechterlijke macht, het binnenlands bestuur en vanaf 1997 met het Nederlandse bedrijfsleven. Na het behalen van zijn bul begon zijn voorbereiding op het koningschap. De scriptie is door Willem-Alexander niet openbaar gemaakt en de Universiteitsbibliotheek Leiden nam destijds nimmer afstudeerscripties op in de openbare collectie. In 1993 behaalde Willem-Alexander zijn doctoraalexamen geschiedenis; zijn afstudeerscriptie ging over de Nederlandse reactie op het besluit van Frankrijk om binnen de NAVO een ‘status aparte’ in te nemen.
De Koning overlegt wekelijks met de minister-president en spreekt regelmatig met ministers en staatssecretarissen. De Grondwet bepaalt dat de Koning onschendbaar is en dat de ministers tegenover het parlement verantwoordelijk zijn voor alle regeringsdaden. Zijne Majesteit de Koning opent vrijdagmiddag 20 maart de nieuwe fabriekshal van composietproducent Prince Fibre in Kampen. Zijne Majesteit de Koning bezoekt donderdagavond 12 maart de jubileumvoorstelling ‘De Sterke Wil’ van het Shakespearetheater in … Hare Majesteit Koningin Máxima, erevoorzitter van de Stichting Financieel Gezond Nederland (SFGN), brengt woensdag 25 februari … In deze fabriek worden …
De ministers van Financiën, Van Bosse, en Binnenlandse Zaken, Van Tets van Goudriaan, boden daarop hun ontslag aan. Willem wees er de ministerraad op dat hij niet kon terugkomen van zijn belofte aan Amsterdam en bewerkstelligde, door Eerste Kamerleden onder druk te zetten, dat de Senaat de spoorwegwet afwees. Het wetsvoorstel over het kanaal werd echter door de Tweede Kamer aangehouden, terwijl dat over de spoorwegwet wel werd aangenomen. De Tweede Kamer ging daarin mee en verhoogde de uitgaven met vier miljoen gulden. Mijer wilde er eigenlijk niets van weten, maar bezweek onder de aanhoudende druk. Hij drong er bij Willem op aan om de verordening voor zich te houden.
